De laatste tijd valt mijn oog regelmatig op tweets, post en artikelen waarin de vergelijking met ‘ze’ wordt gemaakt. Een aardig voorbeeld was mijn dialoog op Twitter met plv. korpschef Van Zuidam uit Groningen daarover. Hij had een artikel gelezen waarin de intelligence van het Amerikaanse leger als best practice werd genoemd voor de Nederlandse politie. In zijn tweet schreef hij dat ‘ze’ anders geen oorlog hadden gewonnen sinds de Tweede Wereldoorlog.

In mijn optiek een verkeerd signaal, waarom zou je de andere partij zo naar beneden halen? Van Zuidam liet per tweet weten zijn organisatie liever niet met het Amerikaanse leger vergeleken te zien. Maar welke drijfveer zou daar achter zitten? Zou het, indachtig Ghandi, niet veel krachtiger zijn te communiceren over je eigen kracht, zo vroeg ik de politieman? Zijn laatste tweet bevatte gelukkig zijn visie op intelligence voor de politie: goede banden op lokaal niveau, transparante en open communicatie. Daar kan ik wat mee, een mooie visie op hoe je intelligence bij de politie kunt inrichten.

Het bovenstaande is een concreet voorbeeld, dat op vele manieren toepasbaar is. Het vraagt van ons allemaal eerst naar onszelf te kijken: wat vind ik belangrijk? hoe wil ik bijdragen? wat kan ik doen?, om dat vervolgens in relatie te brengen met de wereld om ons heen. Door zo te werken, jezelf serieus als maat der dingen te nemen in plaats van de anderen als uitgangspunt te nemen en soms te veroordelen, word je zelf een spiegel in plaats van de reflectie.

Bedankt Erik, voor het helpen bevestigen van dit inzicht!

Met de Wet van het Octaaf wordt een gewenste verandering gerealiseerd in een tijd-ruimtecontainer. Door het vastzetten van de begin- en eindtijd heeft deze een besloten karakter, welke wordt bepaald door de eigenaar van de gewenste verandering. Het octaaf heeft zeven fasen met vijf hele en twee halve fasen, net als op de toonladder:

DO (1/6) – RE (1/6) – MI (1/12) - FA (1/6) - SOL (1/6) - LA (1/6) -SI (1/12) - DO

De verschillende fasen zijn als volgt omschreven in het boek Leef van Jan de Dreu:

DO – intentie verdiepen
In deze eerste fase is er nieuwsgierigheid naar de gewenste nieuwe situatie. Wat betekent die precies?

RE – volharding
Allerlei tegenkrachten, van binnen en buiten de organisatie, krijgen vat op de voortgaande wens. Het is een soort testfase van de wens, door de tegenkracht te trotseren wordt de wil om te veranderen sterker.

MI – zelfbewustzijn
Laatste testfase: willen we de verandering echt doorvoeren. Op het MI/FA-interval wordt de verandering ingezet, of niet ingezet. Een kritieke fase in het proces.

FA – binnenkomst van het nieuwe
In deze fase wordt de verandering ingezet, de nieuwe en oude situatie bestaan in dit interval naast elkaar.

SOL – verantwoordelijkheid
Nadat de verandering is ingezet, wordt het tijd er als organisatie verantwoordelijkheid voor te nemen. Onderdeel van deze fase is het beleggen van eigenaarschap op de juiste (nieuwe) posities.

LA – relateren
Met het resultaat van de verandering treedt de organisatie naar buiten, zodat haar omgeving zich kan zetten naar de verandering.

SI – verankering
Alle losse eindjes worden gezien en vastgeknoopt. Hier wordt het resultaat van de inspiratie definitief vastgezet in de nieuwe vorm. Zodoende de tweede kritieke fase in het proces.

DO – intentie
Na de realisatie volgt nieuwe inspiratie op weg naar het vervullen van de missie van de organisatie.

Door het volgen van de Wet van het Octaaf ontstaat in organisaties een veel dynamischer beeld dan met het volgen van vaste cycli. Het maakt mensen betrokken en nieuwsgierig naar de afloop, zij worden uitgenodigd het beste van zichzelf in het proces te geven.

Mijn partners van Pulsar Projecten en ik worden graag ingezet als interim manager in organisaties. Juist in die positie kunnen wij werken aan veranderingsprocessen met een hard resultaat, gebruikmakens van ondermeer De Wet van het Octaaf.

Een groot aantal uitgangspunten waren al gedefinieerd, zodat we in deze sessie op zoek zouden gaan naar de functionele eisen die door de verschillende deelnemers aan kennisdeling zouden worden gesteld. Gelukkig bleken we in staat nog even terug te kijken naar de uitgangspunten, zodat we als belangrijkste konden definieren: het systeem moet het voor professionals op de werkvloer mogelijk maken meer tijd te besteden aan hun uitvoerende taken en deze beter te kunnen vervullen. Het leek er namelijk even op dat het systeem door de provincie voornamelijk bedoeld was om meer informatie uit het werk te halen, zodat betere analyses gemaakt zouden kunnen worden ten behoeve van het eigen beleid. Dat zou dan juist een extra tijdsbelasting voor professionals betekenen, zonder dat ze daar zelf direct in hun werk iets aan zouden kunnen hebben.

Tijdens de discussie kwam ook op tafel dat organisaties in het sociale domein door de financieringsstructuur eigenlijk gedwongen worden om zich concurrerend ten opzichte van elkaar te verhouden. Concreet betekent dat voor dit project dat de deelnemers enerzijds concurrenten zijn en anderzijds gevraagd wordt kennis met elkaar te delen. Op dit punt was een transformatie in denken zichtbaar: de provinciale deelnemers begrepen de paradox en gaan voor een volgende sessie aan de slag met een oplossing in de eigen organisatie.

In mijn praktijk zie ik overheden veel vaker twee schijnbaar tegengestelde effecten willen bereiken middels financiering. Voor zover ik kan overzien gebeurt dat vaak vanwege onwetendheid (tussen afdelingen) of omdat er vanuit de politiek geen heldere keuzes worden gemaakt. Het resultaat daarvan is dat beide gewenste effecten niet goed gerealiseerd kunnen worden, het wordt van tweeën niets. Het zou beter zijn als er meer afstemming is en duidelijke keuzes gemaakt worden, zodat de releatie tussen professional en burger optimaal kan worden vormgegeven.

Als derde en laatste punt kwam aan de orde dat de inrichting van een dergelijk systeem technisch niet spannend is, maar dat er vooral in de cultuur en gedrag van mensen in de organisaties veel zal moeten veranderen om kennisdeling mogelijk te maken. Afgesproken is een volgende sessie alleen aan dit punt te wijden.