Kim heeft mij gevraagd om op donderdag 3 december een workshop te geven over leiderschap in die nieuwe wereld. Natuurlijk ging ik graag op die uitnodiging in, temeer omdat ik in die sessie een mooie gelegenheid zie om mijn visie en ideeën hierover te toetsen bij anderen, cocreatie dus.

Samen met Emiel Venema spraken wij in Groningen af om alvast een introducerend filmpje voor die sessie en het festival te maken. Dat werd een erg leuke middag, een boeiende diepgaander kennismaking, vol humor én met een mooi resultaat.

Click here to view the embedded video.

In een eerdere post op deze blog schreef ik al over professionalisme, of vakmanschap zo u wil. In het verlengde daarvan vraag ik mij af op welke wijze managers en leiders in organisaties kunnen werken aan het stimuleren van professionaliteit. Ik ben van plan aan de hand van een aantal stellingen de deelnemers mee te nemen in een interactieve sessie over leiderschap. De stellingen zullen onder meer gaan over managers en leiderschap, organiseren vanuit vertrouwen en nieuwe competenties. Wellicht komen we tot een gezamenlijk beeld, maar ik hoop in ieder geval een dialoog te starten die ook na de workshop verder gaat bij de deelnemers.

Na een kort welkomstwoord door bibliothecaris Alex Klugkist van de Universiteitsbibliotheek, verplaatste de groep zich naar de zaal Bijzondere collecties. Onder deskundige begeleiding van Gerda Huisman werden wij door een aantal bijzondere boeken geleid van Isidorus van Sevilla, de beschermheilige van internet. Isidorus schreef meerdere boeken, maar is vooral bekend als de eerste samensteller van een encyclopedie, de twintigdelige Etymologiae. Zijn encyclopedie was gedurende de middeleeuwen zeer populair en werd talloze malen gekopieerd. Er zijn nog vele handschriften van bewaard gebleven, waarvan wij er één uit de 10e eeuw mochten bekijken.

Het bijzondere was dat hetzelfde boek een paar eeuwen later nog is aangevuld met een index en dus ook toen nog actueel was. Een paar eeuwen later werd dezelfde tekst nog herdrukt in zogenaamde incunabelen, gedrukte teksten. Het langdurig hergebruik van de tekst gaf een prachtig inzicht in de halfwaardetijd van kennis, die inmiddels natuurlijk verveelvoudigd is.

Click here to view the embedded video.

Terug in ons eigen zaaltje, opende ik mijn verhaal met bovenstaand Noors filmpje over een middeleeuwse helpdesk, dat prima bij het vorige programmaonderdeel aansloot. Aan de hand hiervan kon ik uitleggen dat dit filmpje twee belangrijke elementen van kennis- en innovatiemanagement behandeld: ten eerste zijn veel innovaties inmiddels zo gebruikelijk dat wij ons niet meer kunnen voorstellen dat je het gebruik niet begrijpt, anderzijds geeft het aan hoe belangrijk het is kennis snel en eenvoudig te kunnen delen. Aan de hand van trends en voorbeelden uit mijn praktijk vertelde ik de deelnemers vervolgens over de rol van professionals in organisaties, de zin én onzin van kennismanagement en investeringen in kennissystemen, maar ook over zingeving aan werkprocessen.

Marcel van de Pol van Keridwen bracht kennismanagement terug naar het vertellen van verhalen en van daaruit verder naar de rollen van de verschillende helden in verhalen. De deelnemers oefenden gezamenlijk in het hanteren van perspectieven in het kijken naar verandering en het eigen functioneren. Rond een actuele situatie van een van de deelnemers werd kennis gedeeld vanuit de verschillende heldenrollen uit Marcel’s boek De Dans van de Held.

De middag werd afgesloten met een borrel, waarbij nog verschillende werksituaties werden uitgewisseld en besproken. De inspiratie trilde nog lang na!

In algemene zin is duidelijk te zien dat een cultuurverandering een grote drijfveer voor HNW is (42%), gevolgd door de inrichting van flexibele werkplekken (25%). Die laatste wordt in de commentaren vooral neergelegd als een besparing op werkplekken, terwijl een aantal andere respondenten aangeeft met name het terugdringen van filerijden als een belangrijke drijfveer te zien.

Overigens komt het beeld van de poll ook terug uit de workshops die ik met collega’s van Ordina heb verzorgd voor een grote uitvoeringsorganisatie van de rijksoverheid om een visie te ontwikkelen op het nieuwe werken. Ook daar kwamen dezelfde resultaten als drijfveer terug: cultuurverandering en flexibele werkplekken. Natuurlijk hebben we ook naar een vervolg gekeken: hoe zou je het nieuwe werken willen implementeren? Geheel tegen de verwachting (die je zou kunnen hebben bij bureaucratische uitvoeringsorganisaties) in werd er niet gevraagd om een gestructureerde top-down benadering (visie ontwikkelen, draagvlak, uitwerken, etc.), maar om een bottom-up zandbak met kleinschalige projectjes om te leren werken met nieuwe technologie op de werkplek.

Natuurlijk ben ik benieuwd naar ervaringen van anderen in projecten? Wordt dit beeld herkend?

Alleen de ontvangst bij Coco Maria was al mooi: een heerlijke plek, schitterend weer, een prachtig verbouwde boerderij en twee geweldige uitbaters die iedereen opwachtten met een kop koffie en een plak cake. Een heerlijke start van wat een mooie middag beloofde te worden.

Gastheer Jan Willem Wolff trapte kort af met een uiteenzetting over het programma en een inleiding over het thema. Als presentje kreeg iedereen het boek Life Safari van John P. Strelecky mee naar huis, naast een paar schema’s over strategieontwikkeling.

Gastheer Hein Moes vertelde vervolgens het verhaal van zijn eigen strategie, die uiteindelijk had geleid tot de aankoop en inrichting van Coco Maria. Een prachtig verteld levensverhaal, dat emotioneel werd bevestigd door zijn vrouw Jittie.

Vervolgens vertelde Henk Timmerman zijn relaas over strategievorming in twee van zijn projecten, het Projectbureau Veenhuizen en het Nederlands paviljoen voor de Expo 2000 in Hannover. Belangrijke suggesties van Henk: blijf altijd dicht bij jezelf en zorg voor draagvlak. Henk vertelde over de geschiedenis van Veenhuizen, dat ooit werd opgericht door de Maatschappij van Weldadigheid om paupers aan een zinvol bestaan te helpen. De visie van toen, gebaseerd op het faciliteren van zelf wonen en werken in een autarkische samenleving, is ook nu nog actueel in de ontwikkeling van achterstandsgebieden in de wereld.

Vervolgens mocht ik zelf vertellen over persoonlijke strategieontwikkeling in mijn werk, maar ook in mijn relatie. Ik droeg het gedicht ‘Speculaties zijn leuker dan formules‘ van Hans Andreus voor als parabel voor het kunnen spelen met organisatie in plaats van het steeds dichter maken van organisaties met procedures en protocollen. Ook las ik geëmotioneerd een tekstje voor van Marcel Derkse, dat mij kort geleden inspireerde tot een nieuwe blik op mijn relatie.

De middag werd voortgezet met een rit door Veenhuizen met de Boevenbus, waarbij Henk Timmerman vol vuur vertelde over het dorp, de relatie met het gevangeniswezen, de bebouwing en de cultuur. Bij terugkomst werd de middag afgesloten met een koud biertje uit de tap van Henk en heerlijke hapjes van Jittie.