Na een kort welkomstwoord door bibliothecaris Alex Klugkist van de Universiteitsbibliotheek, verplaatste de groep zich naar de zaal Bijzondere collecties. Onder deskundige begeleiding van Gerda Huisman werden wij door een aantal bijzondere boeken geleid van Isidorus van Sevilla, de beschermheilige van internet. Isidorus schreef meerdere boeken, maar is vooral bekend als de eerste samensteller van een encyclopedie, de twintigdelige Etymologiae. Zijn encyclopedie was gedurende de middeleeuwen zeer populair en werd talloze malen gekopieerd. Er zijn nog vele handschriften van bewaard gebleven, waarvan wij er één uit de 10e eeuw mochten bekijken.

Het bijzondere was dat hetzelfde boek een paar eeuwen later nog is aangevuld met een index en dus ook toen nog actueel was. Een paar eeuwen later werd dezelfde tekst nog herdrukt in zogenaamde incunabelen, gedrukte teksten. Het langdurig hergebruik van de tekst gaf een prachtig inzicht in de halfwaardetijd van kennis, die inmiddels natuurlijk verveelvoudigd is.

Click here to view the embedded video.

Terug in ons eigen zaaltje, opende ik mijn verhaal met bovenstaand Noors filmpje over een middeleeuwse helpdesk, dat prima bij het vorige programmaonderdeel aansloot. Aan de hand hiervan kon ik uitleggen dat dit filmpje twee belangrijke elementen van kennis- en innovatiemanagement behandeld: ten eerste zijn veel innovaties inmiddels zo gebruikelijk dat wij ons niet meer kunnen voorstellen dat je het gebruik niet begrijpt, anderzijds geeft het aan hoe belangrijk het is kennis snel en eenvoudig te kunnen delen. Aan de hand van trends en voorbeelden uit mijn praktijk vertelde ik de deelnemers vervolgens over de rol van professionals in organisaties, de zin én onzin van kennismanagement en investeringen in kennissystemen, maar ook over zingeving aan werkprocessen.

Marcel van de Pol van Keridwen bracht kennismanagement terug naar het vertellen van verhalen en van daaruit verder naar de rollen van de verschillende helden in verhalen. De deelnemers oefenden gezamenlijk in het hanteren van perspectieven in het kijken naar verandering en het eigen functioneren. Rond een actuele situatie van een van de deelnemers werd kennis gedeeld vanuit de verschillende heldenrollen uit Marcel’s boek De Dans van de Held.

De middag werd afgesloten met een borrel, waarbij nog verschillende werksituaties werden uitgewisseld en besproken. De inspiratie trilde nog lang na!

Natuurlijk is de eerste gedachte, en ook het excuus van Prado naar de woedende Portugezen, dat hij zich aan zijn Eed van Hippocrates heeft gehouden. Maar zelf twijfelt hij daaraan, vraagt zich af of het een echt wilsbesluit is geweest om deze man te redden, of dat het ijdelheid is geweest om te laten zien wat voor goede arts hij eigenlijk is.

In de zoektocht op dit blog naar Persoonlijk Kennismanagement vond ik deze passage erg interessant waar het gaat om de motieven van professionals. Natuurlijk is het voorbeeld van Mercier een voorbeeld in extreme omstandigheden, maar ik raak meer en meer geïnteresseerd in de motieven van professionals om hun werk te doen én op een bepaalde manier te doen.

Vaak vraag ik mij af of professionals zich zo bewust zijn van hun motieven, of ze echt bezig zijn met zingevingvraagstukken waar het hun werk betreft. Hoevaak handel je als professional vanuit een zuiver wilsbesluit? Wie handelt nooit eens uit ambitie? Ben je je altijd bewust van hetgeen je professioneel wilt bereiken in je leven, of zijn gedragsregels bepalend voor het handelen? Ik ga op zoek, neem de Nachttrein zo u wilt… en ben erg nieuwsgierig naar reacties.

Lifehacking volgens…. from Daniel van den Berg on Vimeo

Op deze derde editie van het evenement was, de onder lifehackers bekende, Gina Trapani de belangrijkste spreekster. Zij is webontwikkelaar, schrijft technische artikelen en geeft workshops en lezingen over lifehacking. Gina heeft twee boeken geschreven gebaseerd op de artikelen van het door haar opgerichte Lifehacker.com (één van de meest bezochte weblogs ter wereld met vijftien miljoen bezoekers per maand): ‘Lifehacker: 88 Tech Tricks to Turbocharge Your Day’ en ‘Upgrade Your Life: The Lifehacker Guide to Working Smarter, Faster, Better’. Dit laatste boek komt in het najaar uit in het Nederlands, bij uitgeverij Bruna.

Gina Trapani from Daniel van den Berg on Vimeo

Ik besloot deze dag te onderzoeken op welke manier lifehacking een plek zou kunnen krijgen in mijn wereldje van digitaal werken bij de overheid. Binnen onze marktgroep Digitaal Werken van Ordina Public Management Consulting hebben wij een visie en model ontwikkeld voor digitaal werken in de publieke sector, waarbij waardecreatie voor de organisatie door digitaal werken steunt op twee pijlers: aan de ene kant de digitalisering van processen, wat zich kenmerkt door thema’s als proces-, workflow- en documentmanagement, kostenbeheersing, efficiency, terwijl de andere pijler zich richt op het ondersteunen van professionals, met als thema’s (persoonlijk) kennismanagement en toepassing van technologie, zoals contentmanagement en webtechnologie (wiki’s, tagging, etc.). Beide pijlers zijn sterk intern gefocust, maar in de interactie met burgers, klanten en ketenpartners vinden de toepassingen hun business case.

Het uitdagende van lifehacking is voor mij dat dit een perspectief biedt op het organiseren van de tweede pijler, gericht op kennismanagement binnen de publieke sector. Lifehacking biedt hulp bij het beter zoeken, selecteren, creëren en verspreiden van kennis, zodat het leven van professionals (ik schreef over Professional 2.0 een artikel in IK Magazine, p. in de publieke sector boeiender kan worden. Natuurlijk lees ik ook op blogs zoals Ambtenaar 2.0 dat op dat vlak van alles gebeurt, maar de meeste van onze projecten hebben toch (nog) betrekking op digitalisering van procesondersteuning (workflow- & documentmanagement), gericht op kostenbesparing.

Op 17 juni is de Lifehacking Academy in Groningen, er wordt gefluisterd dat daar het eerste Nederlandse Lifehacking boek zal worden gepresenteerd…

Ressentimenteel gedrag straalt altijd af op de degene die het toepast, immers geeft diegene daarmee ook zijn onvermogen aan om sturing te geven of invloed uit te oefenen. In mijn optiek hoort bij Persoonlijk Kennismanagement juist een professionele en fatsoenlijke houding wanneer het gaat om het onderhouden van relaties binnen en buiten de organisatie. Een houding waarin een professional verantwoordelijkheid neemt voor zijn eigen zaak, met respect voor de ander.

We hebben allemaal te maken met de publieke ruimte, thuis, zodra we de straat op gaan, wanneer we interactie met elkaar op het web hebben. Iedereen kent ook de irritaties. Niet alleen over de politiek,maar ook de kleine irritaties: niet kunnen ritsen op de weg omdat iemand je er niet tussen laat, de harde radio van de buurman in de zomer, die collega die… etc.

Boeiend is ook het einde van het debat, wanneer Visker uitlegt wat hij onder respect verstaat: “Ruimte laten voor verschillen in de publieke ruimte. En dan niet als een uiting van individuen, maar omdat het verschil er mag zijn.”

Juist daar gaat mijn pleidooi in PKM vaak over: de verschillen tussen mensen maken samen leven (en werken) juist interessant. Ik vind daarbij twee dingen relevant: zoals Ken Wilber ergens schrijft zijn grenzen niet alleen afscheidingen, maar juist ook verbindingen. En wanneer we in staat zijn voldoende veiligheid te creëren in de omgang met elkaar, kunnen we het zuivere debat voeren en daarin tot persoonlijke groei komen.

Het meest bijzondere moment vond ik een vergadering waarin we met een aantal mensen van zowel leverancier als klantorganisatie een inhoudelijk probleem in een opdracht verder zouden uitdiepen. In de weken ervoor waren we moeizaam tot voortgang gekomen, omdat we steeds uitgingen van het feit dat de relatie verstoord was.

Ik kwam die ochtend net uit een weekend van de Pulsar Academie bij De Voorde dat ging over Vertrouwen. Ik besloot die ochtend deze sessie in die geest in te zetten en de deelnemers uit te dagen de bespreking vanuit vertrouwen in hunzelf, elkaar en het proces in te gaan. Een spannend moment om zo dicht op mijn eigen gevoel in te steken, maar het resultaat was super! Nog niet eerder werkten wij zo geïnspireerd met elkaar samen.

Met de account director van de leverancier heb ik daar natuurlijk nog even over nagepraat. Ik heb hem gesuggereerd dat het hebben van een probleem niet erg is, wanneer je er vanuit durft te gaan dat je uiteindelijk wilt samenwerken. De energie die het probleem oproept kan in dat vertrouwen uitstekend worden aangewend om tot nieuwe creatieve inzichten te komen. Kort tijd later is de relatie tussen leverancier en klantorganisatie formeel hersteld.

Natuurlijk hebben ook de gezamenlijke commerciële en inhoudelijke inspanningen aan de nieuwe, positieve situatie bijgedragen, maar het was opvallend hoe een andere energie een moeizaam proces zo vlot kan trekken.

Kennismanagement is, mijns inziens, nu nog vooral gericht op het generieke in organisaties, waardoor kenniswerkers zich met name bezighouden met het in stand houden van organisatiebrede systemen en procedures. Ik denk dat de innovatiekracht van organisaties wordt gevoed door de individuele kennis van de medewerkers, die hun unieke positie te opzichte van collega’s bepaald. Immers, de meeste collega’s hebben vergelijkbare opleidingen en ervaring en maken gebruik van dezelfde informatiebasis.

Het onderscheid wordt gemaakt door de kennis die het individu heeft: welke programma’s kijkt hij (of zij), welke artikelen leest hij, wie kent hij en hoe voelt hij zich? Het verbinden van informatie en persoonlijke aspecten aan de organisatie én deze ermee laten reageren maakt dat ieder individu van groot belang is voor de innovatieve kracht van een organisatie of instelling.

Een eerste aanzet tot discussie en gesprek hierover heb ik gedaan in een artikel in IK Magazine, dat gepubliceerd is in februari 2007 (lees hier).